Czy ptaki i naczelne łączy coś więcej?

Zdolności poznawcze ptaków (Avia) od dawno fascynują badaczy. Chyba każdy z nas czytał kiedyś - mniej czy bardziej prawidłowo powtórzone - ciekawostki o dobrej pamięci naszych skrzydlatych kompanów, czy też o rozpoznawaniu twarzy przez kruki czy chowaniu urazy przez gołębie (które - jak pokazały badania sprzed kilku lat - potrafią po treningu rozróżniać obrazy Picassa i Moneta!). Nieco gorzej jest z wyjaśnianiem, czemu tak się dzieje - ptasi mózg jest skonstruowany inaczej niż u ssaków i wciąż zaskakująco słabo zbadany.

W amerykańskim magazynie „Science” opublikowano jakiś czas temu dwie prace naukowe, które rzucają na tę kwestię nieco więcej światła i prezentują wyniki badań nad ptasim mózgiem. Możemy w nich przeczytać, iż brak kory nowej wcale nie ogranicza zdolności poznawczych naszych pierzastych przyjaciół, jak to dotychczas uważano, ponieważ (czego badacze od dawna się domyślali) wykształciły własną strategię gromadzenia i analizy danych w centralnym ośrodku układu nerwowego.

Prof. Onur Güntürkün z Uniwersytetu Zagłębia Ruhry w Bochum dokonał wnikliwej analizy procesów biochemicznych zachodzących w ptasich mózgach (a dokładnie u gołębi skalnych i płomykówek) podczas przetwarzania bodźców dźwiękowych i wizualnych, jednocześnie konstruując mapę powiązań neuronalnych i fałdowań w obrębie kory dawnej. Jego zespół opisał odkryte struktury i zależności jako zaskakująco podobne do sześciowarstwowej kory nowej, obecnej wyłącznie u ssaków, a poziom rafinacji - jego zdaniem - pozwala na zdolności poznawcze nie ustępujące wiele wielkim naczelnym. Potwierdził tym samym przypuszczenia wysuwane przez neurobiologów już od lat 60.

Drugi artykuł, napisany przez grupę naukowców z niemieckiego Uniwersytetu w Tybindze, daje jeszcze lepszy wgląd w mózg ptaków, sugerując, że ptaki posiadają pewną zdolność do świadomości zmysłowej - subiektywnych doświadczeń, w których przypominają sobie doznania zmysłowe. Wykonany przez nich na grupie czarnowronów (Corvus corone) badania dot. percepcji semantycznej, pamięci oraz kojarzenia faktów potwierdził, iż wrony posiadają zdolność tworzenia rozbudowanych siatek semantycznych oraz rozumieją zjawisko następstwa, jednak prof. Andreas Nieder, członek zespołu badawczego, daleki jest od potwierdzania, jakoby ptaki posiadały samoświadomość na kształt obserwowanej u naczelnych.

Co więcej - odkrycia zespołu Niedera sugerują, że neuronalne podstawy świadomości zmysłowej istniały przed ewolucją ssaków lub rozwinęły się niezależnie w obu liniach, a zdolności poznawcze na wzór naczelnych, w tym ludzi, mogą się powtórzyć w równoległej linii ewolucyjnej łatwiej, niż dotąd przypuszczano.

Odkrycia te, miejmy nadzieję, wpłyną na postrzeganie ptaków przez ludzi, w szczególności hodowców (którzy sami dobrze wiedzą, że ptaki to całkiem rozumne stworzenia), ale też odcisną swoje piętno wśród bioetyków.

Źródło: Scientific American

Aby wyświetlić komentarze potrzebujemy użyć ciasteczek
Aby strona działała poprawnie, wykorzystujemy pliki cookies. Umożliwia nam to korzystanie z narzędzi marketingowych i analitycznych. Kliknij “akceptuję”, jeżeli zgadzasz się z naszą polityką cookies .