W obecnych czasach jedną z najpopularniejszych metod wykorzystywanych w diagnostyce weterynaryjnej jest badanie USG. Metoda ta jest jednym z najpopularniejszych badań obrazowych, wykonywanych zarówno profilaktycznie, jak i w celach diagnostycznych lub monitoringu postępu leczenia. Jej atutami są bezpieczeństwo, dokładność, bezbolesność oraz szerokie spektrum zastosowania.

Jest to całkowicie bezbolesna metoda - oczywiście oprócz delikatnego unieruchomienia pacjenta; najczęściej badanie wykonywane jest w pozycji grzbietowej (pacjent leży na plecach w specjalnym, miękkim pozycjonerze).

”Kot

Oczywiście, jeśli ta pozycja jest bardzo stresująca, badanie przeprowadzamy w pozycji stojącej lub leżącej - najważniejszy jest spokój oraz komfort naszego pacjenta, dlatego badamy przy zgaszonym świetle - atmosfera staje się wtedy naprawdę bezstresowa i można się zdrzemnąć. Osobiście dbam, by żel do badania miał temperaturę pokojową. Staram się też używać cichych maszynek do golenia - czasem ich dźwięk mocno stresuje milusińskich.

”USG

Jest to metoda nieinwazyjna, niewymagająca znieczulenia, choć oczywiście zdarzają się wyjątki. Jeżeli badanie jest zbyt traumatyczne dla pacjenta, wskazane jest farmakologiczne uspokojenie - premedykacja; najważniejsze, by pobyt zwierzaka w lecznicy nie wiązał się z mnożeniem złych doświadczeń i służył rzetelnej diagnostyce - zestresowany, dyszący ze strachu, wijący się w obronie przed badaniem pacjent nie ma szans na dokładne badanie i wykonywanie go w takiej sytuacji nie ma większego sensu , gdyż ryzyko postawienia błędnej diagnozy lub niedopatrzenie jakiejś zmiany może mieć katastrofalne konsekwencje dla zdrowia i życia pupila.

Jak działa USG?

Jak to właściwie możliwe, że widzimy coś na tym czarnym ekranie? Ucho człowieka słyszy fale dźwiękowe w zakresie 16 Hz-20 kHz. Aparat ultrasonograficzny wykorzystuje pasma dźwiękowe o częstotliwości tak wysokiej, że są niesłyszalne dla człowieka, czyli tak zwane fale ultradźwiękowe,które naturalnie są słyszalne oraz wytwarzane przez np. nietoperze lub niektóre ssaki morskie.

Fale te wytwarzane są przez głowicę aparatu dzięki zjawisku piezoelektrycznemu. Wnikają do ciała, odbijają się od danych narządów oraz powracają do aparatu jako odbite echa; wtedy zostają one przekształcone w widoczne na monitorze obrazy, dzięki którym możliwe jest dokładne zobrazowanie wewnętrznych struktur anatomicznych organizmu.

Co ważne - lekarz widzi, czy dany narząd wygląda prawidłowo, jednak nie jest w stanie stwierdzić, czy dana zmiana to nowotwór lub coś całkowicie nieszkodliwego - w tym celu konieczne jest wykonanie biopsji pod kontrolą USG, dzięki której pobieramy komórki z niepokojącej zmiany, a cytolog lub histopatolog klasyfikuje, z jakim typem rozrostu mamy do czynienia.

”USG

Reasumując możemy powiedzieć, że aparat USG zachowuje się jak nietoperz - wysyła fale ultradźwiękowe, dzięki którym lokalizuje i tworzy mapę wewnętrznych struktur ciała. Mimo dynamicznie rozwijających się technik obrazowania, USG wciąż pozostaje jednym z najpopularniejszych typów badań, na co ma wpływ przede wszystkim jego bezpieczeństwo.

Prowadzone przez lata obserwacje dowiodły, że emitowane przez ultrasonograf fale akustyczne są całkowicie bezpieczne dla organizmu, w żaden sposób nie wpływają na funkcjonowanie narządów ani nie uszkadzają ich. Z tego względu badanie USG można wykonywać wielokrotnie. To oczywiście niejedyny atut badania USG. Ma ono zastosowanie w obrazowaniu niemalże wszystkich narządów.

Jeszcze o samych badaniach

By badanie było dokładne, należy usunąć gęstą okrywę włosową - powietrze znajdujące się między włosami to największy wróg ultradźwięków - w trakcie badania dochodzi do odbijania fal od powietrza i powstawania licznych błędów, ten sam problem występuje podczas znacznego wypełnienia żołądka lub jelit gazem, dlatego większość specjalistów (o ile stan zdrowia zwierzęcia na to pozwala) zaleca, by zachowywać głodówkę przed badaniem.

Oprócz niewątpliwych zalet diagnostycznych, badanie USG jest również jedną z najczęściej wykorzystywanych metod profilaktyki wielu schorzeń, a dzięki bezpieczeństwu oraz braku skutków ubocznych można je wykonywać tak często, jak jest to potrzebne. Metodę tę możemy zastosować chociażby:

  • U pacjentów starszych - psiaki i kociaki powyżej 5/6 rż.: Mam na myśli profilaktyczne badania kontrolne, które zgodnie z zaleceniami powinny być wykonywane co najmniej raz w roku; kontrola schorzeń przewlekłych, np. zwyrodnienie wątroby, nerek, czy chorób kardiologicznych - endokardioza i zwyrodnienie zastawki dwudzielnej to najczęstsze diagnozowane patologie; profilaktyka chorób nowotworowych, które rozwijają się w większości przypadków u starszych pacjentów.
  • U ras predysponowanych do schorzeń internistycznych: Koniecznie sprawdźcie, czy Wasze zwierzaki nie są genetycznie bardziej narażone na ich wystąpienie, bo jak dobrze wiecie - lepiej zapobiegać niż leczyć!
  • Przy wszelkiego rodzaju wadach wrodzonych dotyczących serca, nerek, wątroby. Uwierzcie mi - to naprawdę często się zdarza, a szybkie wykrycie problemu i eliminacja wady ratuje życie.
  • W diagnostyce chorób przewlekłych oraz zwyrodnieniowych: ultrasonografia klatki piersiowej, tj. wykrywanie nowotworów serca, płuc, chorób miąższowych, czy np.monitorowanie procesu leczenia zapaleń płuc.

Podczas konsultacji ultrasonograficznej możemy zbadać prawie wszystkie narządy, ocenić układ naczyniowy w trakcie badania dopplerowskiego (diagnostyka wad naczyniowych), zbadać gałkę oczną, struktury szyi, węzłów chłonnych oraz układu mięśniowo-szkieletowego w czasie diagnostyki schorzeń ortopedycznych (tendinopatie ścięgien, uszkodzenie łąkotki, cechy uszkodzonego więzadła krzyżowego - sportowcy coś o tym wiedzą). Co ciekawe - połączenie badania klinicznego, zdj. RTG oraz USG stawu kolanowego są zbliżone czułością do MRI. Dodatkowo przez niezrośnięte ciemiączka ultrasonograf może podglądnąć struktury mózgowia lub ocenić, czy pacjent cierpi na nadciśnienie wewnątrzczaszkowe.

Trochę o ciąży…

Właściciele zwierząt często przychodzą tylko potwierdzić jej obecność i nie zjawiają się na badania kontrolne aż do czasu porodu, a w tym czasie może nastąpić wiele rzeczy. Ale czy wiedzą, że w obecnych czasach jesteśmy w stanie monitorować i prowadzić ciążę zwierzęcą równie dokładnie, jak w ginekologii? No, może za wyjątkiem badań 3D. Możemy wyliczyć termin porodu, wykryć wady płodów, oceniać stan jednostki matczyno-płodowej, wyliczać indeks oporowości na tętnicy pępowinowej. Co więcej, specjaliści są w stanie określić płeć młodych - o ile nie zasłonią się ogonkiem.

Jakie są wskazania do wykonywania badania ultrasonograficznego?

Istnieje bardzo wiele różnych wskazań do wykonania ultrasonografii. Najczęstszą przyczyną jest diagnostyka rozmaitych zmian chorobowych i wykrycie guzów, zmian pourazowych - procedury FAST, czyli szybkie wstępne badanie USG klatki piersiowej oraz jamy brzusznej w 30 sekund potrafi wykryć niewielkie ilości śladu krwawienia lub odmy, torbieli czy ciał obcych. I tutaj uwierzcie mi, USG wygrywa prawie zawsze - kontrast, czyli baryt często powleka ciała obce i diagnostyka radiologiczna staje się niewystarczająca. Oprócz tego badanie ultrasonograficzne przeprowadza się także po to, by sprawdzić, jakie nastąpiły rezultaty leczenia i czy kolejne kroki muszą opierać się na kontynuacji lub zmianie leczenia, czy wystarczą działania profilaktyczne.

”Pies

Kolejnym aspektem jest wykonywanie biopsji pod kontrolą USG

W najmniej inwazyjny sposób, bez konieczności zabiegu chirurgicznego cieniutką igiełką możemy dokładnie pobrać materiał ze zmiany, by mógł zostać oceniony pod mikroskopem - w czasie kilku minut dostajemy odpowiedź, czy mamy do czynienia ze zmianą nowotworową czy np.stanem zapalnym - ocena rokowania w takich przypadkach jest nieoceniona.

Znacie zwierzaki którym nie da się pobrać moczu do kubeczka? Uciekają, przykucają, zrobią wszystko, byle się wymigać. Ależ oczywiście - wtedy z pomocą przychodzi cystocenteza czyli pobranie moczu poprzez nakłucie pęcherza moczowego pod kontrolą USG - taka próbka idealnie nadaje się na posiew bakteriologiczny przez to, że nie jest zanieczyszczona i pochodzi stricte z pęcherza moczowego.

Lekarze powinni korzystać i łączyć dostępne metody diagnostyczne takie jak USG, RTG, tomografia komputerowa lub badanie rezonansem magnetycznym; wszystko już teraz jest w zasięgu naszych dłoni i ma służyć zdrowiu naszych pupili.

Zapraszamy na badania!

”Psiak

Aby wyświetlić komentarze potrzebujemy użyć ciasteczek
Aby strona działała poprawnie, wykorzystujemy pliki cookies. Umożliwia nam to korzystanie z narzędzi marketingowych i analitycznych. Kliknij “akceptuję”, jeżeli zgadzasz się z naszą polityką cookies .